ଖୋର୍ଦ୍ଧା ସରସ୍ୱତୀ ଶିଶୁ ବିଦ୍ୟାମନ୍ଦିରରେ ‘ନମାମି ମାତରମ୍‌’ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ;

ବନ୍ଦେ ମାତରମ୍‌ର ୧୫୦ ବର୍ଷ ପୂର୍ତ୍ତି ପାଳିତ, ଦେଶପ୍ରେମ ଓ ଜାତୀୟ ଏକତାର ବାର୍ତ୍ତା ଦେଲେ ଅତିଥି

ଦିଲୀପ କୁମାର ପଟ୍ଟନାୟକ

ଖୋର୍ଦ୍ଧା, ୨୫।୯: ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ ଚେତନା, ଦେଶପ୍ରେମ ଓ ମାତୃଭୂମି ପ୍ରତି ଅଗାଢ଼ ଶ୍ରଦ୍ଧାର ପ୍ରତୀକ ‘ବନ୍ଦେ ମାତରମ୍‌’ର ୧୫୦ ବର୍ଷ ପୂର୍ତ୍ତି ଅବସରରେ ଖୋର୍ଦ୍ଧା ସରସ୍ୱତୀ ଶିଶୁ ବିଦ୍ୟାମନ୍ଦିରରେ ଏକ ଭବ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ‘ନମାମି ମାତରମ୍‌’ ଆୟୋଜିତ ହୋଇଯାଇଛି। ବିଦ୍ୟା ଭାରତୀ ପକ୍ଷରୁ ଦେଶବ୍ୟାପୀ ଆୟୋଜିତ ଏହି ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ମାଧ୍ୟମରେ ମହାନ ଜାତୀୟ ସଙ୍ଗୀତର ଐତିହାସିକ ମହତ୍ତ୍ୱ, ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମରେ ଏହାର ଭୂମିକା ଏବଂ ଭାରତୀୟ ଜନଜୀବନରେ ଏହାର ପ୍ରଭାବକୁ ସ୍ମରଣ କରାଯାଇଥିଲା। ଏଥିସହ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀଙ୍କ ମନରେ ଦେଶପ୍ରେମ, ଜାତୀୟ ଏକତା, ସାଂସ୍କୃତିକ ଚେତନା ଓ ମାତୃଭୂମି ପ୍ରତି କର୍ତ୍ତବ୍ୟବୋଧ ଜାଗ୍ରତ କରିବା ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦିଆଯାଇଥିଲା।

ଏହି ଅବସରରେ ବିଦ୍ୟାଳୟର ଷଷ୍ଠରୁ ଦଶମ ଶ୍ରେଣୀ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ୫୦୦ରୁ ଊର୍ଦ୍ଧ୍ୱ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇ ସମୂହ ଭାବେ ‘ବନ୍ଦେ ମାତରମ୍‌’ ଗାନ କରିଥିଲେ। ଦେଶାତ୍ମବୋଧକ ସଙ୍ଗୀତର ସାମୂହିକ ଗାନରେ ବିଦ୍ୟାଳୟ ପରିସର ଦେଶପ୍ରେମର ଭାବନାରେ ମୁଖରିତ ହୋଇଉଠିଥିଲା। କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ ବିଦ୍ୟାଳୟର ପ୍ରଧାନ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ, ସହପ୍ରଧାନ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ, ଗୁରୁଜୀ, ଗୁରୁମା ଓ ପରିଚାଳନା କମିଟିର ସଦସ୍ୟମାନେ ଯୋଗଦେଇଥିଲେ। ଏକାଧିକ ପିଢ଼ି ଧରି ଭାରତୀୟଙ୍କ ହୃଦୟରେ ଦେଶପ୍ରେମର ଅମର ବାର୍ତ୍ତା ବହନ କରିଆସୁଥିବା ଏହି ସଙ୍ଗୀତର ଗୌରବମୟ ଇତିହାସକୁ ନୂତନ ପିଢ଼ି ନିକଟରେ ପହଞ୍ଚାଇବା ଏହି ଆୟୋଜନର ମୁଖ୍ୟ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଥିଲା।
ବିଦ୍ୟାଳୟର ସହକାରୀ ପ୍ରଧାନ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ପ୍ରଭାକର ସ୍ୱାଇଁ ସ୍ୱାଗତ ଭାଷଣ ଦେଇ କହିଥିଲେ ଯେ, ‘ବନ୍ଦେ ମାତରମ୍‌’ର ୧୫୦ ବର୍ଷ ପୂର୍ତ୍ତିକୁ ସ୍ମରଣୀୟ କରିବା ସହ ଏହାର ଐତିହାସିକ ଓ ଜାତୀୟ ମହତ୍ତ୍ୱକୁ ସମାଜର ସମସ୍ତ ବର୍ଗଙ୍କ ନିକଟରେ ପହଞ୍ଚାଇବା ଲକ୍ଷ୍ୟରେ ବିଦ୍ୟା ଭାରତୀ ପକ୍ଷରୁ ଦେଶର ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନରେ ଥିବା ଶିଶୁ ବିଦ୍ୟାମନ୍ଦିରଗୁଡ଼ିକରେ ‘ନମାମି ମାତରମ୍‌’ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଆୟୋଜନ କରାଯାଉଛି। ଏହି ପଦକ୍ଷେପ ମାଧ୍ୟମରେ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀଙ୍କୁ ଦେଶର ଗୌରବମୟ ଇତିହାସ, ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମୀଙ୍କ ତ୍ୟାଗ ଓ ଜାତୀୟ ଜୀବନରେ ଦେଶାତ୍ମବୋଧକ ସଙ୍ଗୀତର ଗୁରୁତ୍ୱ ସମ୍ପର୍କରେ ଅବଗତ କରାଯାଉଛି।
ସେ କହିଥିଲେ ଯେ, ବଙ୍କିମଚନ୍ଦ୍ର ଚଟ୍ଟୋପାଧ୍ୟାୟଙ୍କ ରଚିତ ‘ବନ୍ଦେ ମାତରମ୍‌’ ଭାରତର ସ୍ୱାଧୀନତା ଆନ୍ଦୋଳନ ସମୟରେ ଦେଶବାସୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଜାତୀୟ ଚେତନା ଓ ଦେଶପ୍ରେମର ଭାବନା ଜାଗ୍ରତ କରିବାରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲା। ଏହାର ଶବ୍ଦ ଓ ସ୍ୱର ଭାରତୀୟଙ୍କ ମନରେ ମାତୃଭୂମି ପ୍ରତି ଗଭୀର ଆତ୍ମୀୟତା ସୃଷ୍ଟି କରିବା ସହ ପରାଧୀନତା ବିରୋଧରେ ସଂଗ୍ରାମ କରିବା ପାଇଁ ପ୍ରେରଣା ଯୋଗାଇଥିଲା। ‘ବନ୍ଦେ ମାତରମ୍‌’ କେବଳ ଏକ ସଙ୍ଗୀତ ନୁହେଁ, ଏହା ଭାରତର ଆତ୍ମା, ଅସ୍ମିତା ଓ ଜାତୀୟ ଗୌରବର ଏକ ଅନନ୍ୟ ପ୍ରତୀକ ବୋଲି ସେ ମତବ୍ୟକ୍ତ କରିଥିଲେ।
କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମର ମୁଖ୍ୟ ଅତିଥି ଭାବେ ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ସ୍ୱୟଂସେବକ ସଂଘର ସହପ୍ରାନ୍ତ ସେବା ପ୍ରମୁଖ ବେଲେଶ୍ୱର ସାହୁ ଯୋଗଦେଇ ‘ବନ୍ଦେ ମାତରମ୍‌’ର ଐତିହାସିକ ମହତ୍ତ୍ୱ ଓ ଭାରତର ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମରେ ଏହାର ଅବଦାନ ସମ୍ପର୍କରେ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀଙ୍କୁ ଅବଗତ କରାଇଥିଲେ। ସେ କହିଥିଲେ ଯେ, ଦେଶର ସ୍ୱାଧୀନତା ପାଇଁ ସଂଗ୍ରାମ କରୁଥିବା ଅସଂଖ୍ୟ ଦେଶଭକ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ‘ବନ୍ଦେ ମାତରମ୍‌’ ଏକ ପ୍ରେରଣାଦାୟୀ ଧ୍ୱନି ଥିଲା। ଏହା ଭାରତୀୟଙ୍କ ମନରେ ଦେଶ ପାଇଁ ତ୍ୟାଗ, ସାହସ, ସମର୍ପଣ ଓ ଆତ୍ମବଳିଦାନର ଭାବନାକୁ ଦୃଢ଼ କରିଥିଲା। ଏହି ସଙ୍ଗୀତର ଐତିହାସିକ ପୃଷ୍ଠଭୂମି ଓ ଏହା ସହ ଜଡ଼ିତ ଜାତୀୟ ଆନ୍ଦୋଳନର ବିଭିନ୍ନ ଦିଗ ସମ୍ପର୍କରେ ଯୁବପିଢ଼ି ଅବଗତ ହେବା ଆବଶ୍ୟକ ବୋଲି ସେ ମତ ଦେଇଥିଲେ।

ସେ ଆହୁରି କହିଥିଲେ ଯେ, ଦେଶପ୍ରେମ କେବଳ ଜାତୀୟ ସଙ୍ଗୀତ ଗାନ କିମ୍ବା ଦେଶ ପ୍ରତି ଭାବପ୍ରବଣତା ପ୍ରକାଶ କରିବାରେ ସୀମିତ ରହିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ନିଜର ଦାୟିତ୍ୱ ସଠିକ୍‌ ଭାବେ ନିର୍ବାହ କରିବା, ସମାଜ ପ୍ରତି ସମ୍ବେଦନଶୀଳ ହେବା, ଦେଶର ଏକତା ଓ ଅଖଣ୍ଡତାକୁ ସମ୍ମାନ ଦେବା ଏବଂ ଜାତୀୟ ମୂଲ୍ୟବୋଧକୁ ଜୀବନରେ ଅନୁସରଣ କରିବା ମଧ୍ୟ ପ୍ରକୃତ ଦେଶପ୍ରେମର ପରିଚୟ। ଛାତ୍ରଜୀବନରୁ ଏହି ମୂଲ୍ୟବୋଧକୁ ଆପଣାଇଲେ ଭବିଷ୍ୟତରେ ଦାୟିତ୍ୱସମ୍ପନ୍ନ ନାଗରିକ ଭାବେ ଦେଶର ବିକାଶରେ ଯୋଗଦାନ କରିହେବ ବୋଲି ସେ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଥିଲେ।
ମୁଖ୍ୟବକ୍ତା ଭାବେ ବିଶ୍ୱ ହିନ୍ଦୁ ପରିଷଦର ସହ ଜିଲ୍ଲା ସମ୍ପାଦକ ପ୍ରଭାତ ପାଣିଗ୍ରାହୀ ଯୋଗଦେଇ ‘ବନ୍ଦେ ମାତରମ୍‌’ର ଐତିହାସିକ ପୃଷ୍ଠଭୂମି ଓ ଜାତୀୟ ଆନ୍ଦୋଳନରେ ଏହାର ପ୍ରଭାବ ସମ୍ପର୍କରେ ଆଲୋକପାତ କରିଥିଲେ। ବିଶେଷକରି ବଙ୍ଗଭଙ୍ଗ ଆନ୍ଦୋଳନ ସମୟରେ ଏହି ସଙ୍ଗୀତ ଜନଜାଗରଣର ଏକ ପ୍ରମୁଖ ସ୍ୱର ଭାବେ ଉଭା ହୋଇଥିଲା ବୋଲି ସେ କହିଥିଲେ। ଏହା ଲୋକଙ୍କୁ ଏକତ୍ରିତ କରିବା ସହ ଦେଶର ସ୍ୱାଧୀନତା, ସ୍ୱାଭିମାନ ଓ ଜାତୀୟ ଏକତା ପ୍ରତି ସଚେତନ କରିବାରେ ସହାୟକ ହୋଇଥିଲା।
ସେ କହିଥିଲେ ଯେ, ପରାଧୀନତାର ଅନ୍ଧକାର ମଧ୍ୟରେ ‘ବନ୍ଦେ ମାତରମ୍‌’ର ଧ୍ୱନି ଭାରତୀୟଙ୍କ ମନରେ ନୂତନ ଆଶା, ସାହସ ଓ ସ୍ୱାଧୀନତାର ଆକାଂକ୍ଷା ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲା। ଏହାର ଆହ୍ୱାନରେ ଦେଶବାସୀ ନିଜର ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ସ୍ୱାର୍ଥକୁ ପଛରେ ପକାଇ ଦେଶର ସ୍ୱାଧୀନତା ପାଇଁ ଆଗେଇ ଆସିଥିଲେ। ଅନେକ ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମୀ ଦେଶମାତୃକାର ସେବା ପାଇଁ ନିଜର ଜୀବନ, ସୁଖ ଓ ସମ୍ପତ୍ତିକୁ ଉତ୍ସର୍ଗ କରିଥିଲେ। ସେମାନଙ୍କର ତ୍ୟାଗ, ନିଷ୍ଠା ଓ ଦେଶପ୍ରେମ ଆଜି ମଧ୍ୟ ଦେଶର ଯୁବପିଢ଼ି ପାଇଁ ପ୍ରେରଣାର ଉତ୍ସ ହୋଇରହିଛି ବୋଲି ସେ ମତ ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲେ।
‘ବନ୍ଦେ ମାତରମ୍‌’ର ୧୫୦ ବର୍ଷ ପୂର୍ତ୍ତି ପାଳନ କେବଳ ଏକ ଐତିହାସିକ ଘଟଣାର ସ୍ମରଣ ନୁହେଁ, ବରଂ ଦେଶର ଗୌରବମୟ ଅତୀତକୁ ମନେ ପକାଇବା ସହ ଭବିଷ୍ୟତ ପିଢ଼ିକୁ ଜାତୀୟ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ପ୍ରତି ସଚେତନ କରିବାର ଏକ ସୁଯୋଗ ବୋଲି କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ ମତ ପ୍ରକାଶ ପାଇଥିଲା। ଦେଶର ସ୍ୱାଧୀନତା ପାଇଁ ପୂର୍ବପୁରୁଷମାନେ କରିଥିବା ତ୍ୟାଗ ଓ ସଂଘର୍ଷକୁ ସ୍ମରଣ କରିବା ସହ ସେମାନଙ୍କ ଆଦର୍ଶକୁ ନିଜ ଜୀବନରେ ପ୍ରତିଫଳିତ କରିବା ଉପରେ ଅତିଥିମାନେ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେଇଥିଲେ।
ଏଥିସହ ଜାତୀୟ ଏକତା, ସାମାଜିକ ସଦ୍‌ଭାବ, ଦେଶର ସଂସ୍କୃତି ଓ ପରମ୍ପରାର ସୁରକ୍ଷା ଏବଂ ନିଜ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ପ୍ରତି ନିଷ୍ଠାବାନ ରହିବା ପାଇଁ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ ଦିଆଯାଇଥିଲା। ଜାତୀୟ ଚେତନାର ଏହି ଅମର ମନ୍ତ୍ରକୁ କେବଳ ଉଚ୍ଚାରଣରେ ସୀମିତ ନରଖି ନିଜର ଆଚରଣ, ବ୍ୟବହାର ଓ ସାମାଜିକ ଦାୟିତ୍ୱ ମାଧ୍ୟମରେ ଜୀବନ୍ତ ରଖିବା ହିଁ ‘ବନ୍ଦେ ମାତରମ୍‌’ର ୧୫୦ ବର୍ଷ ପୂର୍ତ୍ତି ପାଳନର ପ୍ରକୃତ ସାର୍ଥକତା ବୋଲି ମତ ପ୍ରକାଶ ପାଇଥିଲା।
ସମଗ୍ର କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀଙ୍କ ସକ୍ରିୟ ଅଂଶଗ୍ରହଣ ସହ ଦେଶପ୍ରେମ ଓ ଜାତୀୟ ଚେତନାର ବାର୍ତ୍ତା ପ୍ରସାର ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦିଆଯାଇଥିଲା। ‘ବନ୍ଦେ ମାତରମ୍‌’ର ଗୌରବମୟ ଇତିହାସକୁ ସ୍ମରଣ କରି ଏହାର ଆଦର୍ଶକୁ ଆଗାମୀ ପିଢ଼ି ମଧ୍ୟରେ ପହଞ୍ଚାଇବାର ସଂକଳ୍ପ ସହ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଶେଷ ହୋଇଥିଲା।